محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1714
مرآة البلدان ( فارسى )
است توجه فرموده بعد از اعطاى نشان تمثال همايون به حاكم مسكو از اين شهر انتهاض فرمودند . روز بيستوچهارم به شهر سنت پطرزبورغ باليمن و الاقبال نزول فرمودند . اعليحضرت امپراطور كل ممالك روس - الكسندر دويم - با نواب وليعهد و پسرهاى ديگر اعليحضرت معظم و نواب گراندوك نيكلا سپهسالار كل عساكر روس و نواب گراندوك قسطنطين نيكلايويچ برادران اعليحضرت امپراطور در گار به استقبال حاضر بودند و اعليحضرت شاهنشاه ايران را با كمال گرمى پذيرفتند . صاحبمنصب زيادى با لباسهاى رسمى سر راه بودند . خلاصه با شرايط اعزازى خارج از حيز بيان وارد عمارت سلطنتى شدند . بعد از تشريففرمائى به اطاق مخصوص منزلگاه همايون به فاصلهء لمحهاى كنت آلدربرگ وزير دربار از جانب اعليحضرت امپراطور نشان سنت آندره كه اعظم نشانهاى دولت روس و مكلل به الماس است با حمايل آبى آورده و به اعليحضرت شاهنشاه ايران تقديم نمود . بعد از دقيقهاى اعليحضرت شاهنشاهى به بازديد اعليحضرت امپراطور تشريف بردند . ساعتى بعد عازم بازديد نواب وليعهد شدند . وقت غروب اعليحضرت امپراطور به منزل اعليحضرت شاهنشاه تشريف آورده متفقا به تماشاخانه توجه نمودند . صبح روز بيستوپنجم پرنس گرچاكف صدر اعظم دولت روس به حضور همايون آمد و بعد از معاودت پرنس ، اعليحضرت امپراطور به منزل اعليحضرت شاهنشاه تشريف آورده به اتفاق تشريففرماى ميدان شان دمارس يعنى ميدان مشق شدند و سان خوبى داده شد . زياده از بيست هزار قشون سواره و پياده دراين ميدان بود . بعد چون ناهار را به خانهء پرنس اولدنبورغ مهمان بودند روانهء آن ساخت شدند . مقارن نصف شب امشب به مجلس بال نجبا تشريففرما گرديدند . اعليحضرت امپراطور هم دراين مجلس تشريف داشتند . روز بيست و ششم ابتدا سفراى خارجه به حضور مبارك مشرف آمدند بعد به تماشاى موزهء ارمى تاج « 8 » توجه فرمودند . تلمبهچيان « 9 »
--> ( 8 ) - Ermitage ( 9 ) - ظاهرا تلمبهچيان ترجمهء Lespompiers است به معناى مأمورين آتشنشانى .